Organizacje pacjenckie oraz samorząd lekarski są zgodne - polski system ochrony zdrowia wymaga kompleksowej, ponadpolitycznej reformy przygotowanej we współpracy wszystkich zainteresowanych stron. Taki wniosek wybrzmiał podczas spotkania prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej dr n. med. Łukasza Jankowskiego z przedstawicielami organizacji pacjenckich, które odbyło się 15 lipca w siedzibie Naczelnej Izby Lekarskiej.

W rozmowie uczestniczyli przedstawiciele organizacji reprezentujących pacjentów z różnymi potrzebami zdrowotnymi i społecznymi. Dyskusja dotyczyła zarówno bieżących problemów systemu, jak i kierunków zmian, które mogłyby poprawić jakość opieki nad pacjentami oraz warunki pracy personelu medycznego.

Reforma oparta na jakości, nie liczbie świadczeń

Jednym z najważniejszych postulatów było odejście od modelu rozliczania ochrony zdrowia przede wszystkim za liczbę wykonanych świadczeń na rzecz systemu premiującego efekty leczenia i jakość opieki. Uczestnicy podkreślali potrzebę rozwoju opieki koordynowanej, poprawy dostępu do lekarzy specjalistów oraz stworzenia spójnego modelu organizacji ochrony zdrowia, opartego na analizie rozwiązań funkcjonujących w innych krajach.

Wskazywano również, że niezbędna jest reforma całego systemu finansowania, w tym ponowna analiza wyceny procedur medycznych, która stanowi podstawę funkcjonowania świadczeniodawców i wpływa na dostępność leczenia.

Potrzebny okrągły stół ochrony zdrowia

Przedstawiciele organizacji pacjenckich zaapelowali o zwołanie ogólnopolskiego okrągłego stołu ochrony zdrowia z udziałem najważniejszych sił politycznych, ekspertów, samorządów zawodowych oraz organizacji pacjentów. Ich zdaniem tylko szeroki dialog społeczny i odpolitycznienie reform pozwolą wypracować rozwiązania, które będą realizowane niezależnie od zmian politycznych.

Podkreślano, że ochrona zdrowia wymaga spojrzenia z perspektywy całego systemu oraz określenia zarówno celów krótkoterminowych, jak i długofalowej strategii odpowiadającej wyzwaniom demograficznym i społeczno-ekonomicznym.

Lepsza organizacja i planowanie kadr medycznych

Dużo miejsca poświęcono problemowi nierównomiernego rozmieszczenia lekarzy. Wskazywano na potrzebę stworzenia aktualnego bilansu potrzeb kadrowych w poszczególnych województwach oraz opracowania mapy niedoborów i nadwyżek specjalistów.

Dyskutowano również o modelu kształcenia lekarzy. Zwracano uwagę, że obecny system rezydentur sprzyja koncentracji specjalistów w największych ośrodkach akademickich, podczas gdy szpitale powiatowe mają coraz większe trudności z pozyskiwaniem kadry. Jednym z omawianych kierunków było lepsze powiązanie miejsc specjalizacyjnych z rzeczywistymi potrzebami zdrowotnymi regionów.

Rozwój kompetencji lekarzy i jakość wykonywania zawodu

Podczas spotkania poruszono także temat ustawicznego doskonalenia zawodowego lekarzy. W kontekście propozycji okresowej rewalidacji prawa wykonywania zawodu prezes NRL dr n.med. Łukasz Jankowski wskazał, że pierwszym krokiem powinno być wprowadzenie obowiązkowych, cyklicznych kursów aktualizujących wiedzę medyczną.

Koordynacja zdrowia i opieki społecznej

Uczestnicy spotkania zgodnie wskazywali, że skuteczna opieka nad pacjentem nie może ograniczać się wyłącznie do systemu ochrony zdrowia. Szczególnie w przypadku osób starszych, przewlekle chorych oraz wymagających długoterminowego wsparcia konieczna jest lepsza współpraca między ochroną zdrowia a pomocą społeczną.

Podkreślono także znaczenie rozwoju usług środowiskowych, procesu deinstytucjonalizacji oraz budowania lokalnych sieci wsparcia obejmujących placówki medyczne, pomoc społeczną, domy pomocy społecznej oraz organizacje pozarządowe. Zwrócono uwagę, że w wielu gminach wsparcie społeczne nadal nie jest realizowane w wystarczającym zakresie, co utrudnia zapewnienie pacjentom ciągłości opieki.

Ciągłość leczenia i opieka nad pacjentami z chorobami rzadkimi

Jednym z ważnych tematów była również konieczność zapewnienia ciągłości leczenia pacjentów przechodzących z opieki pediatrycznej do systemu dla dorosłych. Problem ten szczególnie dotyka osób z chorobami rzadkimi oraz przewlekłymi, które po osiągnięciu pełnoletności często tracą dotychczasową ścieżkę leczenia.

Zdaniem uczestników potrzebne jest stworzenie rozwiązań organizacyjnych gwarantujących płynne przekazywanie pacjentów pomiędzy systemami opieki oraz lepszą koordynację leczenia.

Wspólny głos pacjentów i lekarzy

Podsumowując spotkanie, uczestnicy podkreślali, że przyszłość polskiej ochrony zdrowia wymaga partnerskiej współpracy lekarzy, pacjentów, ekspertów oraz decydentów. Tylko wspólne wypracowanie kierunków zmian, opartych na rzetelnych danych, analizie potrzeb zdrowotnych i doświadczeniach innych państw, pozwoli stworzyć system odpowiadający wyzwaniom starzejącego się społeczeństwa i rosnącym potrzebom zdrowotnym Polaków.

Jednym z najważniejszych wspólnych postulatów pozostaje zwołanie ogólnopolskiego okrągłego stołu ochrony zdrowia, który stanie się początkiem rzeczywistego dialogu o przyszłości polskiej medycyny.

^{fot. Karolina Bartyzel/ NIL}