APEL Nr 5/26/P-IX

PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ

z dnia 8 maja 2026 r.

do Prezesa Rady Ministrów

o odwołanie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Pani Katarzyny Kęckiej

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zwraca się z apelem do Prezesa Rady Ministrów o niezwłoczne odwołanie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Pani Katarzyny Kęckiej.

Zakres czynności Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Pani Katarzyny Kęckiej obejmuje zadania związane ze współpracą z samorządami zawodowymi oraz innymi partnerami społecznymi, w tym związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców (nadzór nad Departamentem Dialogu Społecznego Ministerstwa Zdrowia) oraz współpracę z samorządami zawodowymi zawodów medycznych w zakresie przyznawania praw wykonywania zawodu, w tym inicjowanie i prowadzenie prac legislacyjnych (nadzór nad Departamentem Rozwoju Kadr Medycznych Ministerstwa Zdrowia).

W obu wskazanych powyżej obszarach Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej negatywnie ocenia dotychczasowe działania Pani Katarzyny Kęckiej.

Uzasadnieniem wniosku o odwołanie Pani Katarzyny Kęckiej ze stanowiska Wiceministra Zdrowia jest:

1) utrzymujący się od wielu miesięcy brak jakiejkolwiek współpracy z samorządem lekarskim w sprawach związanych z funkcjonowaniem sytemu ochrony zdrowia, w tym brak wiążących konsultacji w zakresie planowanych zmian w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty bezpośrednio dotyczących środowiska lekarskiego;

2) próba narzucenia organom lekarskiego samorządu zawodowego działań niezgodnych z obowiązującym prawem wyrażona w sygnowanym przez Panią Wiceminister piśmie z dnia 30 kwietnia 2026 r. (znak: RKLU.861.212.2026.GG);

3) działania godzące w niezależność samorządu lekarskiego polegające na wszczęciu w Naczelnej Izbie Lekarskiej kontroli w trybie uproszczonym na miesiąc przed terminem Krajowego Zjazdu Lekarzy, który dokona wyborów nowych władz samorządu na kolejną kadencję. Taki tryb kontroli, uruchamiany tylko w przypadkach uzasadnionych charakterem sprawy lub pilnością przeprowadzenia czynności kontrolnych (art. 51 ust. 1 ustawy o kontroli w administracji rządowej), jawi się jako niezasadna ingerencja organu administracji rządowej w autonomiczne procesy wyborcze w samorządzie lekarskim.

W piśmie z dnia 30 kwietnia 2026 r. Wiceminister Zdrowia oczekuje, że przy podejmowaniu decyzji o utracie uprawnień zawodowych przez lekarzy, którzy do dnia 1 maja 2026 r. nie dostarczą do okręgowej rady lekarskiej dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1, pod uwagę zostanie wzięty projekt ustawy, która nie została jeszcze uchwalona przez Sejm, nie przeszła procedury legislacyjnej w Senacie i nie została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej treści wyrażone w piśmie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia dnia 30 kwietnia 2026 r. nie tylko uderzają w fundamenty praworządności, czyli obowiązku działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, ale także stanowią zamach na niezależność samorządu lekarskiego zagwarantowaną w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich[1]. Żaden przepis nie upoważnia Ministra Zdrowia do wydawania organom samorządu lekarskiego wytycznych dotyczących realizacji zadań samorządu dotyczących przyznawania i wygaszania uprawnień do wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty, tym bardziej niedopuszczalne jest oczekiwanie, że samorząd lekarski miałby podejmować działania, które stoją w sprzeczności z obowiązującym prawem.

Zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 854) osoby, które uzyskały zgodę Ministra Zdrowia na wykonywanie zawodu lekarza albo lekarza dentysty, o której mowa w:

1) art. 7 ust. 2a, 9 lub 10 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty na podstawie wniosku złożonego do dnia 24 października 2024 r.,

2) art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, na podstawie wniosku złożonego do dnia 24 października 2024 r.

- są obowiązane do przedłożenia właściwej okręgowej radzie lekarskiej dokumentu poświadczającego znajomość języka polskiego w terminie do dnia 1 maja 2026 r., pod rygorem utraty prawa wykonywania zawodu lekarza albo lekarza dentysty.

 

W skierowanym do prezesów okręgowych rad lekarskich piśmie z dnia 30 kwietnia 2026 r. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Pani Katarzyna Kęcka sugeruje, by organy samorządu przy podejmowaniu uchwał o utracie prawa wykonywania zawodu na skutek niedopełnienia obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1 uwzględniały fakt „prawdopodobnego uchylenia" podstawy prawnej do ich podjęcia. To pierwszy znany Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przypadek, w którym urzędnik Ministerstwa Zdrowia w randze wiceministra wprost zachęca do niestosowania obowiązującego prawa.

Polski Parlament przyjął ustawę, w myśl której lekarze posiadający prawo wykonywania zawodu nabyte w tzw. uproszczonych trybach, którzy do dnia 1 maja 2026 r. nie przedłożą w okręgowej radzie lekarskiej dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1, utracą prawo wykonywania zawodu. Przepisy tej ustawy nadal obowiązują. Nie ma żadnych podstaw prawnych, aby samorząd lekarski odstąpił od stosowania przepisów obowiązującej ustawy, a zamiast tego uwzględniał przepisy projektu ustawy, która nie została jeszcze uchwalona przez Sejm.

Przypomnienia wymaga, że upływający w dniu 1 maja 2026 r. termin na dostarczenie przez lekarzy dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego był zawarty w ustawie uchwalonej blisko dwa lata temu, a Ministerstwo Zdrowia - jeśli chciało ten termin zmienić - mogło z odpowiednim wyprzedzeniem przedłożyć Sejmowi RP stosowny projekt ustawy.

Należy jeszcze dodać, że Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Pani Katarzyna Kęcka nie podejmowała żadnego dialogu z Naczelną Izbą Lekarską w sprawie ewentualnej zmiany ustawy w celu przedłużenia terminu na udokumentowanie znajomości języka polskiego przez lekarzy cudzoziemców, a pismo skierowane na jeden dzień przed upływem ustawowego terminu na złożenie przez lekarzy wymaganych dokumentów było pierwszym kontaktem ze strony Ministerstwa Zdrowia dotyczącym przedłużenia tego terminu.

Zachęcając do niestosowania obowiązującego prawa, Pani Katarzyna Kęcka kompromituje nie tylko siebie, ale przede wszystkim urząd, na który została powołana.

Poważne zastrzeżenia budzi także wszczęcie przez Ministerstwo Zdrowia na miesiąc przed terminem Krajowego Zjazdu Lekarzy, który ma wyłonić władze samorządu lekarskiego na kolejną kadencję, kontroli w Naczelnej Izbie Lekarskiej. Kontrola dotyczy otrzymanej przez Naczelną Izbę Lekarską dotacji na realizację takich zadań jak: przyznawanie prawa wykonywania zawodu, prowadzenie postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, prowadzenie postępowań w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza lub w przedmiocie niedostatecznego przygotowania do wykonywania zawodu. Sprawozdanie z realizacji tych zadań zostało przekazane Ministerstwu Zdrowia w styczniu 2026 r. i nie budziło zastrzeżeń. Kontrola jest prowadzona w trybie uproszczonym, który zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej stosuje się w przypadkach „uzasadnionych charakterem sprawy lub pilnością przeprowadzenia czynności kontrolnych”. Brak uzasadnienia dla wszczęcia kontroli w trybie uproszczonym oraz negatywna odpowiedź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Pani Katarzyny Kęckiej na wniosek Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej o wstrzymanie czynności kontrolnych do czasu zakończenia procesów wyborczych na Krajowym Zjeździe Lekarzy wzbudza niepokój, że planowane zakończenie kontroli na tydzień przed Krajowym Zjazdem Lekarzy może stanowić działanie ograniczające niezależność procesów wyborczych w samorządzie lekarskim. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2026 r. (znak: NKK1.0913.10.2026.9) Wiceminister Zdrowia Pani Katarzyna Kęcka nie odniosła się merytorycznie do wniosku Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej o zbadanie zasadności wszczęcia kontroli, wskazała jedynie, że wszczęcie kontroli jest uprawnieniem Ministra Zdrowia i Minister korzysta z niego z urzędu. Brak neutralności tego postępowania kontrolnego potwierdza jednoznacznie zamieszczenie w dniu 7 maja 2026 r. na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia komunikatu informującego o wszczęciu kontroli w Naczelnej Izbie Lekarskiej ze wzmianką, że Naczelna Izba Lekarska nie udziela odpowiedzi i nie przekazuje wymaganych dokumentów czy wyjaśnień, co nie jest prawdą.