Nowelizacja kodeksu karnego a bezpieczeństwo personelu medycznego. Prezydium NRL o konieczności rozszerzenia ochrony prawnej

STANOWISKO NR 16/26/X

PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ

z dnia 31 lipca 2026 r.

w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks wykroczeń

Po zapoznaniu się z projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks wykroczeń, przekazanym przy piśmie sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości pana Arkadiusza Myrchy z dnia 15 lipca 2026 r. (znak: DL-I.40.72.2026) Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wskazuje, że projektowana zmiana w zakresie dotyczącym ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym - choć zasadna – nie poprawia jednak sytuacji personelu lekarskiego narażonego na różnego rodzaju ataki w trakcie lub w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Samorząd lekarski wskazuje, że lekarze korzystają z ochrony prawnej, jaka należy się funkcjonariuszom publicznym, w ograniczonym zakresie wyznaczonym m.in. przez art. 44 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Przepis ten stanowi, że poza przypadkami pomocy doraźnej i udzielania świadczeń w przypadku niebezpieczeństwa utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu przysługuje tylko lekarzowi, który wykonuje zawód w podmiocie wykonującym działalność leczniczą, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w tym podmiocie. Środowisko lekarskie podkreśla przy tym, że szerszy zakres ochrony został już obecnie przewidziany dla zawodu pielęgniarki i położnej w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej – przepis ten nie ogranicza ochrony tylko do placówek realizujących umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Przedstawiony projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks wykroczeń zawiera propozycję nowelizacji w obrębie przestępstwa czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego określonego w art. 223 § 1 kodeku karnego. Zmianę tę, polegającą na wskazaniu wśród znamion czynu czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego nie tylko użycia broni palnej, noża czy podobnie niebezpiecznego przedmiotu, ale także „działania w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu”, należy ocenić jako korzystną z punktu widzenia ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym.

W związku z przygotowaną propozycja zmiany przepisów kodeksu karnego odnoszących się do funkcjonariuszy publicznych Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej apeluje do Ministra Sprawiedliwości o pilne wdrożenie wszystkich rozwiązań prawnych opracowywanych i dyskutowanych w ramach powołanego przez Ministra Sprawiedliwości Zespołu do spraw systemowych działań mających na celu wzmocnienie bezpieczeństwa osób wykonujących zawód medyczny. Praca lekarzy i innych osób wykonujących zawody medyczne ratuje życie i chroni zdrowie pacjentów, dlatego tak ważne jest bezpieczeństwo tych osób w trakcie wykonywania zawodu, ono bowiem decyduje, czy ochrona zdrowia pacjenta jest realizowana skutecznie i bez przerwy. Podniesienie standardu ochrony osób wykonujących zawody medyczne jest jednym z kluczowych zadań, jakie samorząd lekarski stawia władzom publicznym. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej oczekuje ponadto, że ochrona prawna należna funkcjonariuszom publicznym będzie rozszerzona także na osoby wykonujące w lekarskim samorządzie zawodowym funkcje rzeczników odpowiedzialności zawodowej i członków sądów lekarskich. Osoby wykonujące te zadania są narażone na różnego rodzaju ataki związane z wykonywaniem przez te osoby zadań z zakresu orzekania o przewinieniach zawodowych w ochronie zdrowia, dlatego zasadne jest wprowadzenie przepisu przyznającego organom dyscyplinarnym w medycznych samorządach zawodowych ochronę prawną należną funkcjonariuszowi publicznemu.