Nowe rozporządzenie MZ ogranicza pacjentom dostęp do lekarzy

W piśmie z dnia 30 kwietnia 2020 r. skierowanym do Ministra Zdrowia, Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Andrzej Matyja wyraził stanowczy sprzeciw wobec sposobu traktowania lekarzy walczących z epidemią, jak i całego środowiska medycznego. Zwrócił uwagę, że ignorowanie uwag środowiska lekarskiego dotyczących zasadniczych kwestii szeroko rozumianego bezpieczeństwa pacjenta oraz bezpieczeństwa wykonywania zawodu w czasie epidemii nie przystoi Ministrowi Zdrowia i zarazem lekarzowi, zwłaszcza w aspekcie art. 59 Kodeksu Etyki Lekarskiej.

28 kwietnia 2020 r. Minister Zdrowia podpisał rozporządzenie w sprawie standardów w zakresie ograniczeń przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej pacjentom innym niż z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 przez osoby wykonujące zawód medyczny mające bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem tym wirusem. PNRL w liczącym 6 stron stanowisku Nr 41/20/P-VIII z dnia 21 kwietnia 2020 r. zgłosiło 14 zasadniczych uwag do projektu tego rozporządzenia. Ministerstwo nie uwzględniło żadnej merytorycznej uwagi i nawet nie podjąło próby dialogu z samorządem lekarskim co do zasadności zgłoszonych przez nas zastrzeżeń.

Zakazując lekarzom i innemu personelowi medycznemu walczącemu z epidemią pracy w różnych miejscach, Ministerstwo Zdrowia pogarsza dostępność świadczeń opieki zdrowotnej wszystkim pacjentom w Polsce. Ponadto zawarte w rozporządzeniu zapisy oznaczają daleko idące ograniczenia wolności obywatelskich, które możliwe są do wprowadzania jedynie w sytuacji ogłoszenia stanów nadzwyczajnych, czego rząd nie zrobił. Rozporządzenie nie mówi nic o rekompensacie utraconych wskutek wprowadzonego zakazu zarobków, pozostawiając to ważne zagadnienie w sferze regulacji niemającej postaci przepisu prawa. Narusza to poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego lekarzy i ich rodzin. Takie działania można interpretować, jako naruszenie wolności obywatelskich.

Prezes NRL zwrócił również uwagę na zawarte w uzasadnieniu rozporządzenia stwierdzenie, że nie będzie ono miało wpływu na działalność mikro oraz małych i średnich przedsiębiorców. Lekarze objęci zakazem z powodu pracy w szpitalu lub oddziale zakaźnym, wykonujący praktykę zawodową są przedsiębiorcami i na skutek tego zakazu utracą możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w dotychczasowym zakresie. Podmioty zatrudniające lekarzy objętych zakazem pracy, z dnia na dzień utracą kadry niezbędne do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej swoim pacjentom. Wprowadzona regulacja będzie więc miała istotny wpływ zarówno na mikroprzedsiębiorców, jak i małych i średnich przedsiębiorców. Ten wpływ to przede wszystkim dezorganizacja pracy wielu podmiotów wykonujących działalność leczniczą, co pogorszy w sposób fundamentalny dostępność świadczeń opieki zdrowotnej. W czasie epidemii pacjenci chorują również na inne choroby niż COVID-19 i z ich powodu również umierają. Mając ograniczony dostęp do opieki medycznej od prawie 2 miesięcy, niewątpliwie część osób utraciła zdrowie i życie, a przez omawiane rozporządzenie ten dostęp ograniczony zostanie jeszcze bardziej.

Między innymi na te aspekty zwrócono uwagę w stanowisku PNRL z 21 kwietnia 2020 r. Prezes Matyja podkreślił, że zastrzeżenia w nim zawarte odnosiły się do tak fundamentalnych kwestii, że zasługiwały na podjęcie dyskusji z przedstawicielami środowiska lekarskiego w celu wypracowania konsensu. Z oburzeniem stwierdził, że zostały one całkowicie zlekceważone.

PNRL traktuje to jako przejaw ignorowania samorządu lekarskiego, który ma konstytucyjny obowiązek występować w interesie publicznym. Prezes NRL zapewnił w skierowanym do Ministra Zdrowia piśmie, że mimo wszystko samorząd lekarski nie zrezygnuje ze spoczywającej na niim odpowiedzialności. Podkreślił, że jest to wpisane w etykę zawodową i szacunek dla pracy wszystkich lekarzy i lekarzy dentystów, co powinno być bliskie każdemu z nich, niezależnie od tego, jaki w danym momencie urząd piastuje.

Pismo skierowane zostało również do wiadomości:

1. Pani Elżbieta Witek - Marszałek Sejmu RP
2. Pan Tomasz Grodzki - Marszałek Senatu RP
3. Pan Adam Bodnar - Rzecznik Praw Obywatelskich
4. Pan Bartłomiej Chmielowiec - Rzecznik Praw Pacjenta
5. Pan Adam Niedzielski - Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
6. Pan Jarosław Pinkas - Główny Inspektor Sanitarny
7. Pani Zofia Małas - Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych
8. Pan Marek Goliszewski - Prezes Business Centre Club
9. Pan Maciej Witucki - Prezydent Konfederacji Lewiatan
10. Pan Andrzej Malinowski - Prezydent Pracodawców RP