Profilaktyka jako fundament zdrowego społeczeństwa – przedstawiciele NRL na Kongresie Zdrowie 360

Inauguracyjna debata Kongresu Zdrowie 360 skupiła się na roli profilaktyki zdrowotnej w kształtowaniu racjonalnych i skutecznych strategii wydatkowania środków na promocję zdrowego stylu życia. Wśród uczestników panelu znaleźli się przedstawiciele samorządu lekarskiego: wiceprezesi Naczelnej Rady Lekarskiej Klaudiusz Komor i Mateusz Kowalczyk oraz prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie i koordynator Ośrodka Telemedycyny, Innowacji i E-Zdrowia Naczelnej Izby Lekarskiej Artur Drobniak.

Podczas dyskusji poruszone zostały kluczowe wyzwania i perspektywy związane z profilaktyką zdrowotną, a także sposoby skuteczniejszego dotarcia do społeczeństwa z przekazem o znaczeniu działań prewencyjnych.

Mateusz Kowalczyk podkreślił, że jednym z głównych problemów jest brak medialnej atrakcyjności tematów profilaktycznych, które rzadko przyciągają uwagę i nie generują kliknięć. Wskazał na konieczność „wyjścia do pacjentów”, zwłaszcza w obszarze jego specjalizacji – psychiatrii, gdzie coraz większą rolę odgrywa opieka środowiskowa.

Jeżeli chodzi o model opieki psychiatrycznej, stawiamy na opiekę tzw. środowiskową, czyli w miejscu, gdzie pacjent funkcjonuje na co dzień, żeby wcześniej reagować i jak najlepiej pomagać – mówił wiceprezes NRL.

Dodał, że ważne jest, aby pacjent rozumiał zalecenia lekarza, co znacząco poprawia skuteczność leczenia i motywację do działań prozdrowotnych.

Zauważyłem to w swoim gabinecie. Odsetek osób, które są nie tylko zadowolone, ale w sposób szybszy, lepszy, dochodzą do poprawy swojego zdrowia, jest zdecydowanie wyższy, kiedy zacząłem poświęcać więcej czasu na wyjaśnienie etapów, dlaczego i jak działa terapia – podkreślił.

Wiceprezes Kowalczyk zwrócił także uwagę na konieczność wsparcia systemowego i poprawy komunikacji społecznej.

Pracujemy nad programami profilaktycznymi, ale największym wyzwaniem jest dotarcie do ludzi i przekonanie ich, że dbanie o zdrowie w perspektywie długofalowej jest w ich interesie. Zdecydowanie lepiej zadbać o nie, mając lat trzydzieści niż później, w wieku sześćdziesięciu lat – zaznaczył, wskazując, że działania edukacyjne i szerokie kampanie informacyjne są kluczowe, aby zwiększyć odsetek świadomych działań prozdrowotnych, szczególnie wśród młodszych pokoleń.

Klaudiusz Komor, jako kardiolog, podkreślił znaczenie „profilaktyki pierwotnej”, czyli działań skierowanych do zdrowych, potencjalnych pacjentów, aby zapobiegać chorobom jeszcze na wczesnym etapie.

Mamy duży problem z dotarciem do osób zdrowych, ponieważ zwykle do lekarza przychodzą one dopiero wtedy, gdy pojawią się objawy choroby, a wtedy na zapobieganie jest już za późno – dodał, tłumacząc, że w codziennej praktyce brakuje czasu na dokładne przekazywanie informacji o zaleceniach prewencyjnych, dlatego potrzebna jest skuteczniejsza promocja programów profilaktycznych.

Wiceprezes NRL wskazał na rolę programów takich jak „Moje Zdrowie”, które skierowane są do szerokiej grupy społecznej i mogą przynieść długoterminowe korzyści dla zdrowia publicznego. Jego zdaniem istotne jest również, aby lekarze i specjaliści medyczni mieli możliwość działań edukacyjnych podczas wydarzeń kulturalnych i sportowych, docierając tym samym do osób zdrowych, które jeszcze nie są świadome zagrożeń.

Efektywność i skuteczność naszej ochrony zdrowia zależy od działań profilaktycznych, które będą dostępne dla każdego, nie tylko tych, którzy już chorują – podsumował.

Artur Drobniak zwrócił uwagę na konieczność rzetelnej informacji medycznej oraz walki z dezinformacją, która stanowi poważne wyzwanie dla skutecznej profilaktyki i wymaga konsekwentnych działań edukacyjnych. Wskazał także na rosnącą świadomość zdrowotną młodego pokolenia:

Pokolenie Z w jednym nas przerasta. Spożycie alkoholu jest kilkunastokrotnie mniejsze niż w poprzednich pokoleniach. Świadomość zdrowotna, dbanie o siebie – oczywiście do tego doprowadził work-life balance, ale to pokolenie wykazuje zainteresowanie patrzeniem na siebie, patrzeniem na swoje zdrowie. Profilaktyka jest u nich faktyczna – powiedział.

Według niego to właśnie młode pokolenia mogą odegrać kluczową rolę w promowaniu zdrowego stylu życia w swoich rodzinach, co może przełożyć się na szerszą zmianę społeczną. Ma w tym pomóc edukacja zdrowotna w szkołach.

Bardzo mocno wierzę, że dzieciaki zaniosą do swoich rodzin wiele rzetelnych informacji i będą zachęcać członków swoich rodzin do działań profilaktycznych – dodał prezes ORL, podkreślając, że choć w Polsce istnieją już programy profilaktyczne, to ich powszechność i dostępność nadal wymagają poprawy, szczególnie w zakresie szczepień na HPV czy innych rekomendowanych badań.

Ciekawym elementem debaty był przykład obowiązkowych badań w ramach medycyny pracy. W tym kontekście prezes Drobniak wskazał, że jeśli działania profilaktyczne staną się obowiązkowe, to choroby przewlekłe będą wykrywane wcześniej, co pozwoli na skuteczniejsze leczenie i zmniejszy zarówno obciążenie systemu opieki zdrowotnej, jak i koszty społeczne.

Debata ta pokazała, że skuteczna profilaktyka wymaga synergii działań medycznych, edukacyjnych i systemowych. Wsparcie decydentów i towarzystw naukowych, innowacyjne rozwiązania telemedyczne oraz szeroka kampania informacyjna mogą znacząco przyczynić się do poprawy zdrowia publicznego i racjonalnego wydatkowania środków na promocję zdrowego stylu życia.

_{fot. Alicja Szczypczyk, NIL}