Uwagi do projektu zarządzenia NFZ dotyczącego warunków świadczeń psychiatrycznych i leczenia uzależnień

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na posiedzeniu 9 stycznia 2026 r. przyjęło:

STANOWISKO Nr 1/26/P-IX

PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ

z dnia 9 stycznia 2026 r.

w sprawie projektu zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej po zapoznaniu się z projektem zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, przekazanym przy piśmie Prezesa NFZ pana Filipa Nowaka z dnia 22 grudnia 2025 r. (znak: NFZ-DSOZ-SOPiLU.400.4.2025 2025.606069.ELKI) przedstawia następujące uwagi:

Odnośnie do proponowanej zmiany w § 18 ust. 1 pkt 75 zarządzenia nr 18/2025/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 marca 2025 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień – Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zgłasza zastrzeżenia wobec zawartemu tam postanowieniu, że „Orzeczenia sądów o przymusowym leczeniu, czyli bez wymaganej zgody świadczeniobiorcy należy traktować jako obowiązek udzielenia świadczenia zdrowotnego świadczeniobiorcy będącemu w stanie nagłym”. Jest to propozycja kontrowersyjna, ponieważ przymusowe leczenie na podstawie orzeczenia sądu nie zawsze jest równoznaczne z nagłym zagrożeniem życia lub zdrowia.

Odnośnie do proponowanej zmiany w § 18 ust. 1 pkt 76 zarządzenia nr 18/2025/DSOZ Prezesa NFZ – Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej negatywnie opiniuje wymóg umieszczania testów psychologicznych i kwestionariuszy do diagnozy zaburzeń i problemów psychicznych w harmonogramie zasobów. Należy zwrócić uwagę, że harmonogram zasobów dotyczy personelu i sprzętu, a nie narzędzi diagnostycznych. Ponadto testy psychologiczne są chronione prawem autorskim i tajemnicą zawodową — pełne wyniki nie zawsze mogą być kopiowane lub przechowywane w dokumentacji medycznej.

Odnośnie do proponowanej zmiany w § 18 ust. 1 pkt 78 zarządzenia nr 18/2025/DSOZ Prezesa NFZ – Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wskazuje, że zastrzeżony tam wymóg, aby personel realizujący świadczenie przebywał fizycznie w komórce organizacyjnej stanowiącej VIII część systemu resortowych kodów identyfikacyjnych uniemożliwi udzielanie teleporad przez personel pracujący zdalnie (np. z domu), co jest sprzeczne z praktyką wielu poradni. Samorząd lekarski stoi na stanowisku, że ograniczanie możliwości wykonywania zawodu lekarza, która została dopuszczona zarówno przez przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jak i przez przepisy Kodeksu pracy nie może mieć miejsca w dokumencie podustawowym – zarządzeniu Prezesa NFZ.

Odnośnie do proponowanej zmiany w § 18 ust. 1 pkt 39 i 40 zarządzenia nr 18/2025/DSOZ Prezesa NFZ – Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wskazuje, że utrzymano w nich różne współczynniki (1,32 oraz 1,10) dla wymienionych tam świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży. Nie wyjaśniono w sposób dostateczny, dlaczego część świadczeń dla dzieci i młodzieży jest objęta wyższym współczynnikiem, a część niższym.